• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 1112
  • شنبه 1395/6/6
  • تاريخ :

خرید و فروش چک و سفته، چه حکمی دارد؟

نظر اکثر مراجع تقلید در این باره آن است که، اگر چک و سفته حقیقی بوده (صوری نباشد) و فروشنده، مبلغ چک یا سفته را از صادر کننده آن، طلبکار باشد، فروش آن (به بدهکار یا شخصی دیگر) به قیمت کمتر و به صورت نقد، اشکال ندارد.

فرآوری: حجت الاسلام تیموری - بخش احکام اسلامی تبیان

چک و سفته 

اما برخی از فقها، هر چند فروش چک و سفته را توسط شخص طلبکار به بدهکار، جایز شمرده ولی فروش آن به شخص ثالث به قیمت کمتر را صحیح نمی دانند.و برخی نیز خرید و فروش آن، به هر دو شکل را حرام دانسته اند.

نظر اکثر مراجع تقلید در این باره آن است که، اگر چک و سفته حقیقی بوده (صوری نباشد) و فروشنده، مبلغ چک یا سفته را از صادر کننده آن، طلبکار باشد، فروش آن (به بدهکار یا شخصی دیگر) به قیمت کمتر و به صورت نقد، اشکال ندارد. اما برخی از فقها، هر چند فروش چک و سفته را توسط شخص طلبکار به بدهکار، جایز شمرده ولی فروش آن به شخص ثالث به قیمت کمتر را صحیح نمی دانند.و برخی نیز خرید و فروش آن، به هر دو شکل را حرام دانسته اند.

نظرات مراجع عظام:

حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مد ظله العالی):

فروش چک و سفته به شخص ثالث به مبلغ کمتر جایز نیست، ولی فروش آن به بدهکار اشکال ندارد.

حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):

در صورتی که چک مربوط به معامله ای باشد، و سند بدهکاری محسوب شود (و چک دوستانه نباشد) خرید و فروش آن به کمتر یا بیشتر از مبلغ مندرج در آن مانعی ندارد.
همچنین سفته حقیقی را اگر کسی با دیگری به مبلغی کمتر معامله کند مثل این که سفته هزار تومانی را که سه ماه مدت دارد به نهصد تومان پول نقد معامله نماید و در حقیقت یک هزار تومان اسکناسی را که در ذمه بدهکار، طلب دارد، به نهصد تومان پول نقد می فروشد، این گونه معامله سفته اشکال ندارد (و آن را تنزیل سفته گویند) ولی معامله روی سفته دوستانه خالی از اشکال نیست، چون بدهی واقعی در آنجا وجود ندارد و راه هایی که برای حل مشکل آن ذکر شده هیچ کدام خالی از اشکال نمی باشد.

حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):

چک دیگران اشکال ندارد.

حضرت آیت الله العظمی نوری همدانی(مد ظله العالی):

خرید کردن چک چنانچه صوری نباشد اشکال ندارد.


حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی):

فروش چک و سفته صحیح نیست. بلی، طلبکار می تواند ذمه مدیون را به کمتر از مبلغ دین به دیگری نقداً بفروشد.


منابع:

[1]. آیات عظام تبریزى، سیستانى، فاضل، مکارم و نورى؛ تبریزى، جواد، استفتاءات جدید، ج 1، ص 230، س 1102، قم، اول، بی تا؛ فاضل لنکرانی، محمد، جامع المسائل، ج 1، ص 256، س 1032، انتشارات امیر قلم، قم، چاپ یازدهم، بی تا؛ آیت الله بهجت: (اگر فروشنده چک، مبلغ آن را از صادر کننده چک، طلبکار باشد فروش آن به مبلغ کمتر، در صورتى جایز است که در مابه التفاوت، معامله شرعى انجام گیرد و در ضمن آن، شرط قرض (به مبلغ فروش چک) شود)؛ بهجت، محمد تقى، توضیح المسائل، ضمائم، ص 4، م29، انتشارات شفق، قم - ایران، 92، 1428 ه ٍ ق.
[2]. آیات عظام امام خمینی و خامنه ای؛ آیت الله وحید خراسانی: (بنابر احتیاط واجب، جایز نیست)؛ وحید خراسانى، حسین، توضیح المسائل، ص 600، م 2869، مدرسه امام باقر علیه السلام، قم، نهم، 1428 ه ٍ ق؛ امام، خمینى، سید روح اللّٰه موسوى، توضیح المسائل (امام خمینى)، ص 637، س 72، اول، 1426 ه ٍ ق.

[4]. استفتا از دفاتر آیات عظام: خامنه ای، سیستانی، مکارم شیرازی، صافی گلپایگانی، نوری همدانی (مد ظلهم العالی) توسط سایت اسلام کوئست.

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
حکم معامله با معصیت کار و گناه کار چیست، که پول آنها از طریق حرام به دست می آید؟

حکم معامله با معصیت کار و گناه کار...

حکم معامله با معصیت کار و گناه کار چیست، که پول آنها از طریق حرام به دست می آید؟
حکم عدم تعیین وقت برای اجاره منزل

حکم عدم تعیین وقت برای اجاره منزل

حکم عدم تعیین وقت برای اجاره منزل
آسیب به جسم، جهت غلبه بر شهوت حرام؟!

آسیب به جسم، جهت غلبه بر شهوت...

آسیب به جسم، جهت غلبه بر شهوت حرام؟!
حکم خوردن گوشت خرچنگ

حکم خوردن گوشت خرچنگ

حکم خوردن گوشت خرچنگ
UserName
عضویت در خبرنامه