• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 1024
  • سه شنبه 1393/4/31
  • تاريخ :

مفطراتى كه موجب قضا و كفّاره می شوند کدامند؟

کفاره

كفّاره روزه یكى از سه چیز است: 1 ـ شصت روز پى در پى روزه گرفتن. 2 ـ شصت مسكین را سیر كردن. 3 ـ یك بنده مومن را آزاد كردن. و در صورتى كه انسان روزه ی ماه رمضان را با چیز حرامى باطل كند، مانند آنكه خداى ناخواسته زنا كند، یا شراب بنوشد، یا لواط نماید، بر او كفّاره ی جمع واجب مى‏گردد، و كفّاره ی جمع عبارت است از هر سه كفّاره‏اى كه یاد شد: شصت روز پى در پى روزه بگیرد و شصت فقیر را سیر كند، و یك بنده را آزاد نماید. البتّه علاوه بر اینها توبه و حدّ شرعى بر او واجب مى‏گردد.


قضاء و كفاره روزه

هرگاه انسان یكى از چیزهائى كه روزه را باطل مى‏كند، انجام دهد، بر او قضاء واجب مى‏شود، بدین ترتیب كه پس از سپرى شدن ماه مبارك رمضان باید به جاى آن روزى كه روزه‏اش را باطل كرده است یك روز به عنوان قضاء بگیرد، و بیشتر چیزهائى كه روزه را باطل مى‏كنند موجب كفّاره نیز مى‏شوند.

كفّاره روزه یكى از سه چیز است:

1 ـ شصت روز پى در پى روزه گرفتن.

2 ـ شصت مسكین را سیر كردن.

3 ـ یك بنده مومن را آزاد كردن.

و در صورتى كه انسان روزه ی ماه رمضان را با چیز حرامى باطل كند، مانند آنكه خداى ناخواسته زنا كند، یا شراب بنوشد، یا لواط نماید، بر او كفّاره ی جمع واجب مى‏گردد، و كفّاره ی جمع عبارت است از هر سه كفّاره‏اى كه یاد شد: شصت روز پى در پى روزه بگیرد و شصت فقیر را سیر كند، و یك بنده را آزاد نماید. البتّه علاوه بر اینها توبه و حدّ شرعى بر او واجب مى‏گردد.

چیزهائى كه قضاء و كفاره هر دو را شامل می شود:

آن دسته از مفطراتى كه موجب قضا و كفّاره هردو مى‏شود عبارت است از:

1 ـ خوردن عمدى.

2 ـ نوشیدن عمدى.

3 ـ جماع عمدى.

4 ـ استمناء عمدى.

5 ـ باقیماندن بر جنابت و حیض و نفاس تا اذان صبح عمدا.

6 ـ اماله كردن با چیز مایع.

7 ـ رساندن گرد و غبار غلیظ به حلق عمدا (احتیاطا).

8 ـ قى كردن عمدى (البتّه در بعضى اختلاف فتوى وجود دارد)

سوال: آیا روزه برای مریضی که روزه برایش ضرر دارد واجب است؟

بر طبق فتوای مراجع تقلید و علمای اسلام، روزه گرفتن بر مریضی که روزه برای او ضرر قابل توجهى‏ دارد واجب نیست.[1]

قرآن در این باره می فرماید: "هر کس از شما بیمار یا مسافر باشد تعدادى از روزهاى دیگر را (روزه بدارد)" [2].

اما باید توجه داشت که مریضی که مرضش چند سال طول می کشد، بعد از آن که خوب شد، برای سالهای که روزه نگرفته باید یک مد طعام ( گندم یا جو و مانند اینها) که تقریبا ده سیر است به فقرا بدهد.[3]

بله اگر انسان مرضى دارد که زیاد تشنه مى‏شود و نمى‏تواند تشنگى را تحمل کند یا براى او مشقت دارد، روزه بر او واجب نیست، و در صورتى که روزه گرفتن برای او امکان نداشته باشد، لازم نیست براى هر روز یک مد طعام بدهد، اما در صورتی که امکان دارد ولی همراه با سختی و مشقت است، دادن کفاره لازم است.[4]

بعبارت دیگر؛ اگر انسان مرضى دارد که زیاد تشنه مى‏شود و نمى‏تواند تشنگى را تحمل کند، یا براى او مشقت دارد، روزه بر او واجب نیست[5] ولى در صورت دوم [6] باید براى هر روز یک مد گندم یا جو و مانند اینها به فقیر بدهد[7]. و احتیاط واجب[8] آن است که بیشتر از مقدارى که ناچار است آب نیاشامد و چنانچه بعد بتواند روزه بگیرد، بنا بر احتیاط واجب باید روزه‏هایى را که نگرفته قضا نماید.[9]

سوال: اگر انسان روزه ماه رمضان را چه عمدا و چه سهوا نگیرد و در ماه های بعد از ماه مبارک هم قدرت قضای آن را نداشته باشد و قدرت بر اطعام هم نداشته باشد آیا ممکن است به جای هر یک روز روزه یک استغفار به جا آورد و دین خود را ادا کند؟

جواب: در مورد سوال لازم است قضای روزه را ولو در سال آینده بگیرد و کفاره تأخیر را بپردازد مگر این که در طول سال مریض باشد و قدرت بر روزه گرفتن نداشته باشد که به نظر بعضی از علماء کفاره تأخیر لازم نیست. و اما اگر عمدا افطار کرده باشد برای هر روز شصت مد طعام باید به فقیر غیر سید بپردازد و اگر نمی تواند هر چند مد که می تواند به فقیر بدهد و اگر نتواند طعام بدهد باید استغفار کند و احتیاط واجب آن است که هر وقت بتواند کفاره را بدهد. (ر.ک: توضیح المسائل 12 مرجع، ج ، ص 964، م 1660)

 

چند استفتاء از آیة الله خامنه ای دام ظله:

سوال: قبل اذان صبح یكى از شب‌هاى ماه مبارك رمضان براى انجام غسل جنابت به حمام رفتم، ناگهان فهمیدم وقت تنگ شده است. تلاش کردم غسل قبل اذان تمام شود اما غسلم در حال اتمام بود که اذان شد. حال با وجود امساک من در آن روز آیا قضا و یا کفّاره بر من واجب است؟

جواب: در فرض سوال روزه‌تان صحیح است.

سوال: تكلیف زنى كه شیر مى‏دهد، چیست؟

جواب: اگر گرفتن روزه باعث كمى شیر او و ناراحتى بچه شود، یا براى خودش ضرر داشته باشد؛ روزه براى او واجب نیست و در صورت اول باید براى هر روز، یك مد طعام به فقیر بدهد و در فرض دوم این امر احتیاط واجب است و در هر حال روزه‏ها را باید قضا كند.

سوال: اینجانب بخاطر سنگ ساز بودن كلیه‌هایم به توصیه دكتر متخصص نباید روزه بگیرم ولى دلم نمى‌آید كه روزه‌ام را افطار كنم با توجه به اینكه صرفاً با نوشیدن سه لیوان آب در یك یا سه نوبت عذرم برطرف مى‌شود آیا با این وضعیت مى‌توانم روزه‌ام را ادامه بدهم؟

جواب: اگر جلوگیرى از بیمارى کلیه مستلزم نوشیدن آب یا سایر مایعات در طول روز باشد، روزه گرفتن بر شما واجب نیست و بلکه جایز هم نیست و با فرض نوشیدن آب، روزه باطل مى‌شود.

 

پی نوشت ها:

[1] توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج ‏1، ص 966، مسأله 1743.

[2] بقره، 184.

[3]توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج ‏1، مسأله 1707.

[4] نجاة العباد (للإمام الخمینی)، ص: 168.

[5] (ایة الله بهجت ره) ولى اگر تا رمضان بعد بتواند روزه بگیرد واجب است قضاى آن را بگیرد و در صورت عدم توانائى واجب است براى هر روز یک مد طعام از گندم و جو و مانند اینها صدقه دهد.

(آیة الله سیستانى:) ولى در صورت دوّم باید براى هر روز یک مُد طعام به فقیر بدهد و چنانچه بعد بتواند روزه بگیرد، واجب نیست قضا نماید.

[6] (آیات عظام: گلپایگانى، صافى) و بلکه در صورت اول هم بنا بر احتیاط لازم ..

[7] (آیات عظام:خوئى، تبریزى، زنجانى، فاضل لنکرانی ره) باید براى هر روز یک مد طعام به فقیر بدهد... .

[8] (آیات عظام: خوئى، گلپایگانى، تبریزى، زنجانى، فاضل، صافى:) احتیاط مستحب... .

[9] (مکارم شیرازی:) مسأله روزه بر کسانى که مبتلا به بیمارى استسقاء هستند، یعنى زیاد تشنه مى‏شوند و توانایى روزه گرفتن را ندارند و یا براى آنها بسیار مشکل است، واجب نیست ولى باید براى هر روز یک مد طعام که در مسأله قبل [ (1725)] به آن اشاره شد کفاره بدهند و بهتر است که بیش از مقدار ضرورت آب نیاشامند و اگر بعداً بتوانند قضا کنند احتیاط واجب قضا کردن است. توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏1، ص: 957، مسأله 1727.

فرآوری: آمنه اسفندیاری 

بخش احکام اسلامی تبیان


منابع:

کتاب چگونه روزه بگیریم ـ آیة الله سید محمد شیرازی

سایت اسلام کوئیست

پایگاه اطلاع رسانی آیة الله خامنه ای دام ظله

سایت اندیشه قم

 

مطالب مرتبط:

روزه قضا و روزه مستحبی

حکم حمام کردن در حال روزه

آیا در هنگام روزه میتوان غسل جنابت کرد؟

حکم افطار روزه با فعل حرام

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
هر شب برای روزه فردا نیت کنیم؟

هر شب برای روزه فردا نیت کنیم؟

از هنگامی كه شخص یقین به طلوع فجر صادق كند، امساك واجب است و می تواند نماز صبح را بخواند و تعیین طلوع با ساعت و دقیقه بطوریكه شرعاً امساك واجب و نیز وقت نماز صبح باشد، ممكن نیست و احتیاط این است كه در روزه امساك را قدری قبل از یقین بطلوع فجر شروع كند.
آیا به واسطه پیری می توان روزه را افطار کرد؟

آیا به واسطه پیری می توان روزه را افطار...

کسی که به واسطه پیری یا مشقت داشتن روزه برای او نتواند روزه بگیرد چه باید بکند؟ جواب: روزه بر او واجب نیست، ولی در صورت دوم باید برای هر روز یک مد طعام به فقیر بدهد.
مسافرت در ماه رمضان اشکال ندارد!!

مسافرت در ماه رمضان اشکال ندارد!!

آیا مسافرت عمدى در ماه رمضان به قصد افطار و فرار از روزه گرفتن، جایز است؟ جواب: مسافرت در ماه رمضان اشکال ندارد، و در صورت مسافرت، ولو اینکه براى فرار از روزه باشد، افطار بر او واجب است.
UserName
عضویت در خبرنامه