• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 2109
  • يکشنبه 1392/7/14
  • تاريخ :

از خیارات در احکام چه می دانید؟

احکام

مبحث «خیارات» که فقها آن را در باب تجارت مطرح می‌کنند، گفتگو از اموری است که به واسطه پیدایش آنها یکی از طرفین عقد، حق فسخ معامله را پیدا می‌کند. در کتاب‌های فقهی، در باب خرید و فروش کالا، چهارده خیار ذکر شده است که، از جمله آنها «خیار شرط» و «خیار غبن» است. خیار شرط عبارت است از این‌که، یکى از دو طرف معامله، در ضمن عقد بیع، ملتزم به عملى شود که اگر انجام ندهد طرف دیگر حق فسخ عقد را داشته باشد.خیار غبن عبارت است از فروختن مالِ خود به کمتر از قیمت واقعى آن و یا خریدن کالایى بیشتر از بهاى واقعی‌اش با جهل مغبون (فروشنده یا خریدار) به واقع.


 

در این مقاله از احکام خرید و فروش چند پرسش و پاسخ را انتخاب کرده و تقدیم شما عزیزان می کنیم:

سوال: فقها می‌گویند: «عقد بین آن دو فسخ نمی‌شود، اما خیار غبن و شرط ثابت است»، همچنین گفته‌اند: «در حالت غبن یا حالت مخالفت شرط، عقد به خودی خود فسخ نمی‌شود، بلکه متوقّف است بر اِعمال حق از طرف کسی که حق فسخ دارد، پس اگر فسخ کند، عقد فسخ می‌شود». لطفاً در این‌باره توضیح دهید.

مبحث «خیارات» که فقها آن را در باب تجارت مطرح می‌کنند، گفتگو از اموری است که به واسطه پیدایش آنها یکی از طرفین عقد، حق فسخ معامله را پیدا می‌کند.

در کتاب‌های فقهی، در باب خرید و فروش کالا، چهارده خیار ذکر شده است که، از جمله آنها «خیار شرط» و «خیار غبن» است. خیار شرط عبارت است از این‌که، یکى از دو طرف معامله، در ضمن عقد بیع، ملتزم به عملى شود که اگر انجام ندهد طرف دیگر حق فسخ عقد را داشته باشد.

خیار غبن عبارت است از فروختن مالِ خود به کمتر از قیمت واقعى آن و یا خریدن کالایى بیشتر از بهاى واقعی‌اش با جهل مغبون (فروشنده یا خریدار) به واقع.

به‌طور کلی، در هر معامله‌ای که همه محتوای صیغه عقد و شرایطی که دو طرف معامله برای یکدیگر قرار داده‌اند، تحقق نیابد، آن کسی که زیان کرده است خیار فسخ دارد. اما پیدایش حق فسخ به معنای بطلان عقد نیست؛ یعنی این طور نیست که به محض ادعای ضرر و غبن یا مخالفت با شرطی که در قرارداد ذکر شده است، عقد باطل باشد؛ چراکه ممکن است مغبون (کسی که زیان دیده است) – و نیز فردی که به شرط او در عقد توجهی نشده است - به آنچه که تحقق پذیرفته، راضى شود یا با گرفتن مابه‌التفاوتی راضی به همان عقد گردد.

بله، اگر راضی به این عقد نبود حق فسخ دارد و می‌تواند عقد را بر هم زند.

برای نمونه؛ خریدار، زمینى را به عنوان آن که هزار متر است می‌خرد و بعد معلوم می‌شود که کمتر است. حال ممکن است با وجود آن نقصان، راضى به عقد شده و زمین را نگاه دارد، ضمن این‌که می‌تواند آن را نپذیرفته و قرارداد را فسخ کند.

سوال: بنده زمینی را با اسقاط کلیه خیارات قولنامه نمودم و مبلغی از ثمن آن را پرداخت کردم بایع بعد از چند روز اظهار عدم رضایت به مبلغ فوق نمود که بنده قبول نکردم . فروشنده باقی ثمن را درخواست نموده و وکالت تامه به بنده داد بنده قبل از انتقال سند به ایشان چندین بار اعلام کردم اگر رضایت ندارید بنده آماده اقاله هستم ایشان جواب صریح نمی دهند ولی بنده احساس می کنم ایشان رضایت قلبی به قیمت ندارند -البته دو سال از این موضوع گذشته. بایع کل ثمن را گرفته و بنده سند را انتقال دادم، ولی فروشنده هنوز اظهار رضایت کامل ندارد. تکلیف چیست؟

با توجه به این که شما در معامله تان تمام خیارات را ساقط نمودید و فروشنده نیز تنها به قیمت راضی نبود (به اصل معامله اعتراض نداشت)، امّا پس از آن، بدون گفتن چیزی بقیه پول را دریافت نمود و اقاله را نیز نپذیرفت، این نشان دهنده رضایت او به اصل معامله است، به ویژه این که باز هم به او گفتید: اگر رضایت ندارید بنده آماده اقاله هستم که باز هم او نپذیرفت، از این رو اشکالی در صحت معامله نیست، اما دغدغه های درونی نقشی در مسئله ندارند، بله اگر خواستید از این دغدغه های ذهنی  راحت شوید می توانید برای رضایت او مقداری پول (گرچه واجب نیست) به او بپردازید.

سوال: می خواستم بدانم خرید و فروش فیلم های زبان اصلی چه حکمی دارد؟ (با توجه به اینکه فیلم های زبان اصلی احیاناً دارای صحنه های مبتذل نیز می باشند)

دفتر حضرت آیة الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):

چنانچه موجب فساد و انحراف شود و عکس ها و تصاویر برهنه و نیمه عریان باشد جایز نیست.

 

دفتر حضرت آیة الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله العالی):

دیدن فیلم هایی که مشتمل بر خلاف شرع است (مانند امور مذکور در سۆال) جایز نیست و حرام است و خرید و فروش آنها نیز باطل است.

 

حضرت آیة الله هادوی تهرانی (مد ظله العالی):

1. خرید و فروش چیزی که دارای منفعت عقلایی حلال باشد، بدون اشکال است. اگر فیلم های مزبور غیر از صحنه های مبتذل فایده ی دیگری نداشته باشد، خرید و فروش آن حرام است. ولی اگر این فیلم ها دارای منافع حلال عقلایی باشد و برای آن فروخته شود، فروش بلا اشکال است.

2. اگر فروش این فیلم ها باعث اشاعه فحشا شود. جایز نیست.

فرآوری: آمنه اسفندیاری 

بخش احکام اسلامی تبیان


منبع: سایت اسلام کوئیست

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
خرید و فروش و تعمیر وسایل مشترک به منظور استفاده حرام

خرید و فروش و تعمیر وسایل مشترک به...

خرید و فروش، تعمیر و اصلاح وسایل مشترک مانند ماهواره، ویدئو، اینترنت جهت افرادی که فروشنده یا تعمیر کار یقین دارد شخص از این وسایل استفاده حرام می کند و به این منظور آنها را تهیه می کند چه صورتی دارد و کسب مال از این راه حلال است یا حرام ؟
خرید و فروش اوراق بهادار

خرید و فروش اوراق بهادار

حکم خرید و فروش اوراق بهادار برای سهیم شدن در کارخانه ها، شرکت ها و... چیست؟
خواندن صیغه عقود شرعی بانک در معاملات

خواندن صیغه عقود شرعی بانک در معاملات

آیا در معاملات و قراردادهای شرعی بانک (رهن، اجاره، مضاریه و...) خواندن صیغه لازم است؟
UserName
عضویت در خبرنامه