• مشکی
  • سفید
  • سبز
  • آبی
  • قرمز
  • نارنجی
  • بنفش
  • طلایی
  • تعداد بازديد :
  • 1441
  • شنبه 1391/4/3
  • تاريخ :

آثار فردی روزه

سفره افطار


مبنای انسانیت بر تزکیه نفس و مبنای تزکیه نفس بر تقویت اراده است، روزه دار با تقویت اراده، قوای جسمی حیوانی را که در دیگر ماهها قدرتمند شده بودند ضعیف می کند و قوای ضعیف شده روحانی را تقویت می کند بگونه ای که برخواسته های شهوانی غلبه کند و این مبدأ و مقصد خودسازی است.

 

آثار فردی روزه

1) تقویت مکارم اخلاقی:

ماه مبارک رمضان ماه ایجاد و تقویت بسیاری از ملکات اخلاقی است که آدمی می تواند با نهادینه کردن و درونی کردن این ملکات، راه خود را برای حرکت در این مسیر در ماههای بعد فراهم سازد. تقویت اراده و رسیدن به حریت و آزادگی اولین ثمره روزه است. انسانی که در ماههای دیگر به محض اراده خوردن و آشامیدن و دیدن شنیدن و گفتن هر چیز به انجام آن قادر بود. در این ماه با سختی فراوان باید مانع این همه شود. چنین کنترلی روح را از بند شهوات آزاد می کند و اراده آدمی را تقویت می نماید. تقویت اراده ای که می تواند سرآغاز اراده های بزرگتر و پولادین تر گردد.

مبنای انسانیت بر تزکیه نفس و مبنای تزکیه نفس بر تقویت اراده است، روزه دار در این ماه با تقویت اراده، قوای جسمی حیوانی را که در دیگر ماهها قدرتمند شده بودند ضعیف می کند و قوای ضعیف شده روحانی را تقویت می کند بگونه ای که برخواسته های شهوانی غلبه کند (تفسیر التحریر و التنویر، محمد الطاهر ابن عاشور، ج 1، ص 159) و این مبدأ و مقصد خودسازی است.

تقویت اراده امکان صبر بر نعمت و معصیت و مصیبت را به آدمی عطا می کند به گونه ای که تمامی حالات، روحیات، گفتارها و کردارهای او در راستای رضای الهی قرار می گیرد و به مقام صابران که در قرآن بشارت الهی را به همراه دارد نایل می شود. در روایات رسیدن به مقام صبر از جمله حکمتهای روزه معرفی شده است.(بحارالانوار، ج 96، ص 369، ح 51، ح امام رضا7)

اثر سوم از آثار مادی روزه، نظم اقتصادی و معیشتی روزه دار است. رعایت حد اعتدال در خوردن و آشامیدن به کم شدن بخشی از خواسته های جسمی و در نهایت به بهبود وضع مادی روزه دار و میانه روی او در زندگی کمک می کند. علاوه بر آن چون اعضای خانواده به مدت یک ماه در وقت افطار و سحر به طور منظم بر سر سفره حاضر می شوند تداوم این عمل سبب تقویت نظم در خانواده می گردد

در حدیثی از پیامبر(صلی الله علیه و آله) نصف روزه «صبر» شمرده شده: «الصّیام نصفه الصبر» (تفسیر المنار، ج 2، ص 154)

حاصل این ملکات اخلاقی رسیدن به اخلاص است و اخلاص آدمی را همرنگ خداوند می سازد و او را آینه صفات و اسماء الهی می نماید: «صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً». (سوره بقره، آیه 138)

از حضرت فاطمه(س) در زمینه نقش روزه در اخلاص نقل شده که: «خداوند روزه را به خاطر تثبیت اخلاص واجب فرموده است». (بحارالانوار، ج 96، 368)

2) آسایش دنیوی و اخروی:

روزه علاوه بر رشد فضایل اخلاقی نقش بسزایی در آسایش دنیوی انسان چه در امور مادی و چه در امور معنوی دارد که در زیر به آن می پردازیم.

الف) آثار مادی روزه:

یکی از فواید بسیار مهم روزه مسأله بهداشت جسمی روزه دار است. بدن پس از یک سال سوخت و ساز و فعالیت مداوم فرصت استراحتی پیدا می کند تا نیروی تازه ای بگیرد و از سوی دیگر ذخایر چربی که زیان های فراوانی بر بدن دارد تحلیل رفته و کاسته می شود. پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله) با جمله ای ساده و کوتاه که در بر دارنده تمامی منافع طبّی روزه است بر این مهم تأکید کرده می فرماید: «صوموا تصحّوا؛ روزه بگیرید تا سالم بمانید.» (تفسیر المنیر، الدکتور وهبه الزحیلی؛ جامع الاحادیث، ج 9، ص 100) نظر به آنکه این بُعد از روزه در میان دانشمندان، زیاد مورد توجه بوده و درباره آن بحث شده به همین مقدار کفایت می کنیم. (میزان الحکمه، ج 7، ص 3209 ؛ به نقل از کنز العمال، حدیث 23610)

مبنای انسانیت بر تزکیه نفس و مبنای تزکیه نفس بر تقویت اراده است، روزه دار در این ماه با تقویت اراده، قوای جسمی حیوانی را که در دیگر ماهها قدرتمند شده بودند ضعیف می کند و قوای ضعیف شده روحانی را تقویت می کند بگونه ای که برخواسته های شهوانی غلبه کند و این مبدأ و مقصد خودسازی است

اثر دوم اینکه روزه، شدّت شهوت را فرو می نشاند. بسیاری از لغزشهای آدمی در زندگی ناشی از شهوات جنسی است بویژه اینکه جوانان در دوران تجرد با این معضل روبرویند از این رو در روایات به نقش روزه در مهار این قوه حساس اشاره شده است:

در روایتی از پیامبر اکرم آمده است که: «بر شما باد به روزه گرفتن که آن رگها را می بُرد (شهوت را کم می کند) و سرمستی را می بَرد.» (میزان الحکمه، ج 7، ص 3209 ؛ به نقل از کنز العمال، حدیث 23610)

اثر سوم از آثار مادی روزه، نظم اقتصادی و معیشتی روزه دار است. رعایت حد اعتدال در خوردن و آشامیدن به کم شدن بخشی از خواسته های جسمی و در نهایت به بهبود وضع مادی روزه دار و میانه روی او در زندگی کمک می کند. (تفسیر المنیر، ج 2، ص 131 با تصرف) علاوه بر آن چون اعضای خانواده به مدت یک ماه در وقت افطار و سحر به طور منظم بر سر سفره حاضر می شوند تداوم این عمل سبب تقویت نظم در خانواده می گردد.

ب) آثار معنوی:

بالاتر از آثار مادی روزه، آثار گسترده معنوی آن است،گذشته از آنچه در بحث از تقویت ملکات اخلاقی گفته شد روزه باعث دور شدن شیطان (بحارالانوار، ج 96، ص 255)، رهایی از آتش جهنم، (میزان الحکمه، ج 7، ح 10922) بخشش گناهان، (بحار، ج 96، ص 355) آرامش روحی، (امالی الطوسی، ص 296، ح 586) استجابت دعا (عیون الاخبار، ج 1، ص 297 ـ 298)، رسیدن به یقین و معرفت (بحارالانوار، ج 77، ص 27) و پاداش فراوان اخروی (بحار الانوار، ج 96، ص 355)برای روزه دار می گردد که هر یک از این فواید بطور گسترده، در روایات مورد توجه قرار گرفته است.

فرآوری: آمنه اسفندیاری

بخش احکام اسلامی تبیان


منابع:

مجله پاسدار اسلام ، مهر 1384، شماره 286

بحار الانوار ج 77 ـ ج 96

میزان الحکمه، ج 7

اگر در خصوص این موضوع سوالی داشتید، به مشاوره تبیان مراجعه نمایید .
همراه با احکام روزه (22)

همراه با احکام روزه (22)

آیا نماز و روزه دانشجویان با سایرین فرق دارد؟ آیا در ماه رمضان سیگار کشیدن شخص روزه دار جایز است؟
ماه ریزش گناهان آمد

ماه ریزش گناهان آمد

در قدیم آنگاه كه عرب نام ماههای خود را تعیین می كرده ، دقت داشت كه آن ماه با چه زمانی مقارن است و به آن مناسبت نامگذاری می كرد.آنان زمانی ماه رمضان را نام نهادند كه اوج گرمای تابستان مستقیم شعاع خورشید بر زمین بود. به این دلیل آن را رمضان خواندند ...
شأن نزول آیه‌ی 187 سوره‌ی بقره

شأن نزول آیه‌ی 187 سوره‌ی بقره

ابن جبیر كه پیرمرد ناتوانى بود، و تمام روز را روزه داشت، هنگام افطار بعد از یك روز پر مشغله و همراه با كوله‌باری از خستگی به خانه خود برگشت و همچنان كه منتظرِ پهن شدن سفره افطار بود و همسرش رفته بود تا برایش غذا حاضر نماید، خوابش برد. وقتى بیدار شد...
UserName